کارشناس عقائد نوری زاده 0 ارسال شده در 1 ساعت قبل کارشناس عقائد اشتراک گذاری ارسال شده در 1 ساعت قبل رویداد مباهله از دیدگاه اهل سنت چگونه بیان شده است؟ پاسخ اجمالی از دیدگاه اهل سنت، رویداد مباهله (واقعه‌ای که در آن پیامبر اکرم(ص) با مسیحیان نجران برای اثبات حقانیت اسلام به دعا و نفرین متقابل روی آوردند) یک واقعه تاریخی مسلم و مورد تأیید است. اهل سنت با استناد به کتب صحیح خود (مانند صحیح مسلم و سنن ترمذی)، بر این باورند که در این واقعه، پیامبر(ص) برای نشان دادن عظمت این چالش، خاندان خود یعنی حضرت علی (ع)، حضرت فاطمه (س)، امام حسن (ع) و امام حسین (ع) را به همراه آوردند. تفاوت اصلی با دیدگاه شیعه در «تفسیر پیامد» این رویداد است؛ در حالی که شیعه آن را دلیلی بر «ولایت و برتری اهل‌بیت» می‌بیند، اهل سنت آن را تنها دلیلی بر «فضیلت، شرف و جایگاه والای» این چهار بزرگوار در کنار پیامبر(ص) قلمداد می‌کنند. پاسخ تفصیلی واقعه مباهله که ریشه در آیه ۶۱ سوره آل‌عمران دارد،[1] یکی از نقاط عطف تاریخ صدر اسلام و از رویدادهای کلیدی در بحث «اثبات حقانیت» میان اسلام و مسیحیت است. این واقعه زمانی رخ داد که هیئتی از مسیحیان نجران برای گفتگو درباره آموزه‌های پیامبر اکرم (ص) نزد ایشان آمدند و پس از عدم پذیرش دلایل منطقی، به پیشنهاد پیامبر (ص)، مباهله (دعای نفرین بر دروغگو) را پذیرفتند. بررسی این رویداد در منابع اهل سنت نشان می‌دهد که این واقعه از نظر وقوع تاریخی، امری قطعی و غیرقابل انکار است؛ اما تمرکز بحث علمی پیرامون آن، بر چگونگی معناشناسی و جایگاه کلامی-سیاسی این حضور است. تحلیل رویکرد اهل سنت به مباهله در منابع معتبر اهل سنت، رویداد مباهله از دو جنبه مورد بررسی قرار می‌گیرد: جنبه روایی (ثبوت وقوع این رویداد) و جنبه کلامی (تفسیر مقام و جایگاه اهل‌بیت). ۱. ثبوت روایی در کتب معتبر: اهل سنت با نقل روایات این واقعه در کتب حدیثی و تفسیری اصلی خود، بر صحت کامل این حادثه تأکید دارند. برای نمونه، در صحیح مسلم و سنن ترمذی از سعد بن ابی‌وقاص روایت شده است که وقتی آیه مباهله نازل شد، پیامبر (ص) علی، فاطمه، حسن و حسین (عليهم‌السلام) را فراخواند و فرمود: «اللَّهُمَّ هَؤُلاءِ أَهْلِي» (خداوندا! این‌ها اهل‌بیت من هستند). [2] این روایت در منابع متعدد دیگر اهل سنت نیز به وفور نقل شده است. [3] بنابراین، از نظر تاریخی و روایی، اهل سنت هیچ شک و تردیدی در حضور این چهار شخصیت در مقام مباهله ندارند؛ چنان‌که فخر رازی، مفسر بزرگ اهل سنت، درباره صحت این روایت تصریح می‌کند: «گویا این حدیث مورد اتفاق تمامی علمای تفسیر و حدیث است.» [4] ۲. تحلیل کلامی جایگاه اهل‌بیت (ع) در نگاه اهل سنت: تفاوت دیدگاه‌ها میان شیعه و اهل سنت در اینجا نه بر سر «اصل حضور»، بلکه بر سر «عنوان و دلالت کلامی این حضور» است: · فضیلت و شرف، نه لزوماً امامت: در نگاه مفسران و متکلمان اهل سنت، حضور حضرت علی (ع)، حضرت فاطمه (س) و امام حسن و امام حسین (ع) در این مقام، نشان‌دهنده این است که ایشان برترین، پاک‌ترین و نزدیک‌ترین انسان‌ها به پیامبر (ص) در آن دوران بوده‌اند و پیامبر (ص) برای یک مسئله حیاتی دینی، آن‌ها را به عنوان «نمایندگان حقانیت اسلام» همراه خود آورده است. [5] با این حال، علمای اهل سنت معتقدند این موضوع لزوماً به معنای «ولایت سیاسی، جانشینی بلافاصل یا امامت» به معنای مدنظر شیعه نیست، بلکه بیانگر مقام والای تقوا، طهارت و فضیلت شخصی آنان است؛ چنان‌که آلوسی در روح المعانی به این تمایز اشاره کرده است. [6] · تفسیر واژه «أَنْفُسَنَا»: برخلاف شیعه که تعبیر «أَنْفُسَنَا» (جان‌های ما) در آیه را نشان‌دهنده «هم‌ارزی و مساوات علی (ع) با پیامبر (ص)» می‌داند، مفسران اهل سنت این واژه را بر معنای مجازی یا قرابت تعبیر می‌کنند و آن را به معنای «خویشاوندان نزدیک، هم‌کیشان یا کسان خاص پیامبر (ص)» تفسیر می‌نمایند، نه هم‌ترازی کامل در تمام صفات نبوت و ولایت. [7] نتیجه‌گیری به طور خلاصه، رویداد مباهله در دیدگاه اهل سنت، رویدادی است که در آن «حقانیت پیامبر (ص)» با «فضیلت و شرف اهل‌بیت (ع)» پیوند خورده است. اهل سنت این واقعه را راهی برای اثبات حقانیت اسلام در برابر مسیحیت و در عین حال، فرصتی بزرگ برای تبیین مقام بسیار بلند و برجسته خاندان پیامبر (ص) می‌دانند. اگرچه در برداشت کلامی از «نوعِ این برتری» (آیا برتری از نوع ولایت و امامت الهی است یا برتری از نوع فضیلت، شرف و تقوای شخصی؟) میان شیعه و اهل سنت اختلاف‌نظر وجود دارد، اما در اصلِ حقیقتِ واقعه، عظمت این رویداد و حضور اختصاصی این چهار بزرگوار در مقام مباهله، میان هر دو دیدگاه وحدت نظر کاملی وجود دارد. [1] «فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَكُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ» آل عمران/61. [2] صحيح مسلم، مسلم، ج: 4، ص: 1871 / سنن الترمذی، الترمذی، محمد بن عیسی، ج5، ص225. [3] تفسیر الآلوسی(روح المعانی)، الآلوسی، شهاب الدین، ج2، ص182 / مسند أحمد، أحمد بن حنبل، ج: 2، ص: 277 / تاریخ دمشق، ابن عساکر، ابوالقاسم، ج24، ص16/ امتاع الاسماع، المقریزی، ج5، ص386 / اسد الغابه، ابن اثیر، ابوالحسن، ج4، ص87 / السنن الکبری، البیهقی، ابوبکر، ج7، ص101 و... [4] تفسير الرازي = مفاتيح الغيب أو التفسير الكبير، الرازي، فخر الدين، ج: 8، ص: 247. [5] در کتب اهل سنت این روایت و امثال آن تحت عنوان «فضائل قرآنی آل البیت» ذکر شده است؛ به عنوان نمونه: آل البيت عليهم السلام وحقوقهم الشرعية، صالح بن عبد الله الدرويش، ص: 11تحت عنوان "فضائلهم فی القرآن". [6] روح المعانی، الآلوسی، شهاب الدین، ج2، ص181 «واستدل بها الشيعة على أولوية علي كرم الله تعالى وجهه بالخلافة بعد رسول الله صلّى الله عليه وسلم ....» [7] تفسير الزمخشري = الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل، الزمخشري، ج: 1، ص: 369 / روح المعانی، الآلوسی، شهاب الدین، ج2، ص181. وضعیت: پاسخ‌داده‌شده توسط: تقوی لینک به دیدگاه به اشتراک گذاری در سایت های دیگر More sharing options...
ارسال های توصیه شده