رفتن به مطلب

زندگینامه امام حسین(ع) چگونه است؟


ارسال های توصیه شده

  • کارشناس عقائد

زندگینامه امام حسین(ع) چگونه است؟

 

پاسخ اجمالی:

امام حسین بن علی (ع)، سومین امام شیعیان و نوه پیامبر اسلام (ص)، در مدینه به دنیا آمد و با القابی چون «ابوعبدالله» و «سیدالشهداء» شناخته می‌شود. ایشان دارای چند همسر و فرزندان متعدد بود که برخی در واقعه کربلا به شهادت رسیدند. امام در برابر ظلم معاویه سکوت نکرد و پس از روی کار آمدن یزید، بیعت با او را رد کرد. این مخالفت سرانجام به هجرت امام به عراق و شهادتش در روز عاشورا در کربلا انجامید.

پاسخ تفصیلی:

حسین بن علی (ع)، سومین پیشوا و امام مذهب شیعه می‌باشد. بنابر اجماع منابع تاریخی و حدیثی، نسب کامل ایشان چنین است: حسین بن علی بن ابی‌طالب بن عبدالمطلب بن هاشم. از جانب مادر، ایشان نوه پیامبر اسلام حضرت محمد مصطفی (ص) محسوب می‌شود. پدر وی، امام علی بن ابی‌طالب (ع)، نخستین امام شیعه و خلیفه چهارم مسلمانان است، و مادرش، حضرت فاطمه زهرا (س)، دختر پیامبر اسلام و از برجسته‌ترین زنان در تاریخ اسلام به‌شمار می‌رود.[1]

القاب و کنیه

در منابع معتبر تاریخی و حدیثی، کنیه امام حسین (ع) به‌طور غالب «ابوعبدالله» ذکر شده است.[2] این عنوان در آثار عمومی و خاص شیعه کاربرد گسترده‌ای دارد. با این حال، ابوعبدالله خصیبی، از متکلمان و نویسندگان خاصه در قرون نخستین، کنیه ایشان را «ابوعلی» دانسته است؛[3] دیدگاهی که در میان منابع متأخر کمتر مورد پذیرش قرار گرفته است. افزون بر کنیه، در روایات امامان شیعه، امام حسین (ع) با القابی چون «شهید» و «سیدالشهداء» نیز شناخته می‌شود؛[4] القابی که ناظر به واقعه عاشورا و جایگاه ممتاز ایشان در فرهنگ شهادت‌طلبی شیعه‌اند.

تولد

امام حسین بن علی (ع) بنا به اتفاق منابع تاریخی و حدیثی در شهر مدینه منوره به دنیا آمد.[5] درباره سال ولادت ایشان، گزارش‌های مختلفی وجود دارد که سال‌های سوم[6]، چهارم[7] ، پنجم[8] و ششم هجری[9] را شامل می‌شود. مشهورترین روایت، روز سوم شعبان را تاریخ تولد ایشان معرفی می‌کند،[10] اما برخی منابع تاریخی، پایان ماه ربیع‌الاول،[11] پنجم شعبان[12] یا یکی از شب‌های آغازین شعبان را نیز ذکر کرده‌اند. [13] همچنین در برخی روایات، زمان ولادت امام، غروب روز پنج‌شنبه دانسته شده است. [14]

فرزندان و همسران

در منابع معتبر تاریخی و رجالی، پنج همسر برای امام حسین (ع) ذکر شده‌اند که برخی از آنان نقش مهمی در تاریخ تشیع ایفا کرده‌اند. رباب بنت امرئ‌القیس، دختر مردی مسیحی که در زمان خلافت عمر مسلمان شد، از سوی حضرت علی (ع) برای امام حسین خواستگاری شد. حاصل این ازدواج دو فرزند به نام‌های عبدالله (کودک شیرخواره شهید کربلا) و سکینه بود. [15]رباب در واقعه کربلا حضور داشت و امام حسین پیش از رفتن به میدان نبرد از او با عبارت «یا رباب» یاد کرده است. [16]

شهربانو یا شاه‌زنان، بانویی ایرانی‌تبار و مادر امام زین‌العابدین (ع) است[17] که در منابع شیعی با احترام از او یاد شده و نماد پیوند فرهنگی ایران و اسلام تلقی می‌شود. لیلا بنت ابی‌مرّة بن عروة بن مسعود ثقفی نیز از خاندان ثقف بوده و در منابع به عنوان یکی از همسران امام حسین معرفی شده است.[18] امّ اسحاق بنت طلحه بن عبیدالله، دختر یکی از صحابه مشهور پیامبر اسلام و مادرش جرباء بنت قسامة بن حنظله بوده است. [19] همچنین برخی منابع، زنی از قبیله قُضاعه به نام سلافه را نیز در شمار همسران امام حسین ذکر کرده‌اند که از او پسری به نام جعفر به دنیا آمد. [20]

تعداد فرزندان امام حسین (ع) در منابع تاریخی و رجالی متفاوت گزارش شده است. منابع کهن، چهار پسر و دو دختر را ذکر کرده‌اند،[21] در حالی که منابع متأخرتر به شش پسر و سه دختر اشاره دارند. اسامی فرزندان ایشان عبارت‌اند از: علی اکبر (شهید کربلا)، علی اوسط (امام زین‌العابدین)، علی اصغر (کودک شیرخواره شهید در کربلا)، محمد، عبدالله، جعفر، سکینه، فاطمه و زینب. [22]

دوران امامت

در دوران امامت امام حسین (ع)، بخشی از زمان با خلافت معاویه هم‌زمان بود. معاویه در نامه‌ای با ابراز نگرانی از رفتار امام، او را به پرهیز از تقابل با حکومت دعوت کرد. امام حسین (ع) در پاسخ، گزارش‌ها را ناشی از سخن‌چینی دانست و تأکید کرد که سکوت در برابر ظلم جایز نیست. ایشان به نمونه‌هایی از ظلم‌های معاویه اشاره کرد و در نهایت، مشروعیت دینی و اخلاقی حکومت او را زیر سؤال برد. [23]

امام حسین (ع) با افشای ظلم‌های حکومت معاویه، به مقابله با حاکمیت او پرداخت. پس از مرگ معاویه و روی کار آمدن یزید، امام با درخواست بیعت از سوی عتبه بن ابی‌سفیان مواجه شد، اما با استناد به جایگاه اهل بیت و فرمایش پیامبر (ص) درباره حرمت خلافت بر خاندان ابوسفیان، این درخواست را رد کرد. یزید در واکنش، فرمان قتل امام را صادر کرد. امام حسین (ع) پس از اطلاع از این تصمیم، قصد هجرت به عراق نمود و پیش از حرکت، دو شب پیاپی با قبر پیامبر (ص) وداع کرد. در شب دوم، در رؤیا پیامبر (ص) خبر شهادتش را همراه با وعده مقام بلند در بهشت به او داد. [24] این مخالفت آشکار امام با یزید، سرانجام به واقعه شهادت او انجامید.

شهادت

در روز دهم ماه محرّم سال ۶۱ هجری قمری[25] امام حسین (ع)، در سرزمین نینوا که امروزه با نام کربلا در کشور عراق شناخته می‌شود به شهادت رسید.

در منابع تاریخی، روز شهادت آن حضرت به ایام مختلفی از هفته نسبت داده شده است؛ از جمله جمعه،[26] شنبه،[27] یکشنبه[28]  و دوشنبه.[29] با این حال، قول مشهور و مورد اعتماد نزد اکثر مورخان و علمای امامیه، روز جمعه است[30] در خصوص سن شریف امام حسین (ع) هنگام شهادت، گزارش‌ها بین ۵۶ تا ۵۸ سال اختلاف دارند و به صورت دقیق سن حضرت در هنگام شهادت مشخص نیست. [31]

 

 

[1] مقاتل الطالبین، البوالفرج الاصفهانی، ص51   / الارشاد، الشیخ المفید، ج2، ص27  

[2] المعارف، الدینوری، ابن قتیبه، ص213  /  المعجم الکبیر، الطبرانی، ج3، ص94  / الارشاد، الشیخ المفید، ج2، ص27  

[3] الهدایه الکبری، الخصیبی، حسین بن حمدان، ص201  

[4] قرب الاسناد، الحمیری، ابوالعباس، ص100   /  الامالی، الشیخ الطوسی، ص449   / بحار الانوار، العلامه المجلسی، ج37، ص95  

[5] الارشاد، الشیخ المفید، ج2، ص27  /  تهذیب الاحکام، شیخ الطائفه، ج6، ص41  

[6] الکافی، الشیخ الکلینی، ج1، ص463  

[7] تاریخ الیعقوبی، احمد بن ابی یعقوب، ج2، ص246  

[8] الاستیعاب فی معرفه الاصحاب، ابن عبد البر، ج1، ص393  

[9] تاریخ مدینه دمشق، ابن عساکر، ج14، ص116  

[10] بحار الانوار، العلامه المجلسی، ج44، ص201  

[11] تهذیب الاحکام، شیخ الطائفه، ج6، ص41  

[12] الارشاد، الشیخ المفید، ج2، ص27  

[14] کمال الدین و تمام النعمه، الشیخ الصدوق، ج1، ص282  

[15] الاغانی، ابوالفرج الاصفهانی، ج16، ص361  

[16] اللهوف فی قتلی الطفوف، السید بن طاووس، ص50  

[17] الارشاد، الشیخ المفید، ج2، ص135  

[18] تاریخ الیعقوبی، احمد بن ابی یعقوب، ج2، ص247  

[19] الطبقات الکبری، ابن سعد، ج3، ص214  

[20] الطبقات الكبرى، ابن سعد كاتب الواقدي، ج: 10، ص: 370 / الارشاد، الشیخ المفید، ج2، ص135  

[21] سرالسلسله العلويه، البخاری، سهل بن عبدالله، ص30  

[22] مناقب آل ابی طالب، ابن شهرآشوب، ج3، ص231  

[23] مسند الإمام الشهيد أبي عبد الله الحسين بن علي(ع) ، العطاردي، الشيخ عزيز الله، ج1، ص153

[24]  همان، ص246

[25] انساب الاشراف، البلاذری، ج1، ص405  

[26] مقاتل الطالبین، ابوالفرج الاصفهانی، ص51  

[28] الذریه الطاهره، الرازي الدولابي، أبو بشر محمّد بن أحمد، ص133  

[29] تهذیب الاحکام، شیخ الطائفه، ج6، ص42  

[30] التنبیه و الاشراف، المسعودی، علی بن الحسین، ص262  

[31] تاریخ الیعقوبی،احمد بن ابی یعقوب، ج2، ص246   / اعلام الوری باعلام الهدی، الشیخ الطبرسی، ج1، ص421   /  الکافی، الشیخ الکلینی، ج1، ص463   /  التنبیه و الاشراف، المسعودی، علی بن الحسین، ص263   / المعجم الکبیر، الطبرانی، ج3، ص114  /  المعارف، الدینوری، ابن قتیبه، ص213  

وضعیت: پاسخ‌داده‌شده توسط: تقوی
لینک به دیدگاه
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

×
×
  • اضافه کردن...